14 Ιαν 2011

Γιατί κάποια άτομα αναζητούν ευκαιρίες ενώ άλλα όχι;

Πρόσφατα είχα μια συζήτηση με φίλους σχετικά με τα χαρακτηριστικά ενός επιχειρηματία. Αν αυτά προϋπάρχουν ή είναι απόρροια μιας ευκαιρίας επιχειρηματικής... Δε θα μπω στο διάλογο, αλλά θα παραθέσω ένα εύστοχο κατά τη γνώμη μου απόσπασμα του κειμένου "Ανεύρεση επιχειρηματικών ευκαιριών" της κας. Ιωάννας Λιούκα, Οικονομολόγου.


"Ένα πολύ σύνηθες ερώτημα στον τομέα της επιχειρηματικότητας και ειδικότερα της ανακάλυψης και δημιουργίας νέων ευκαιριών είναι το εξής: Γιατί ορισμένοι άνθρωποι αναζητούν και ψάχνουν συστηματικά για νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες ενώ άλλοι αρκούνται στο να παραμένουν μέλη σε μια υπάρχουσα επιχείρηση;

Η πιο διαδεδομένη απάντηση σε αυτό το ερώτημα είναι αυτό που ονομάζεται «προσέγγιση των χαρακτηριστικών» (traits approach). Χρησιμοποιώντας τις προσωπικές ιδιαιτερότητες και χαρακτηριστικά κάθε ατόμου σαν την κύρια επεξηγηματική μεταβλητή, ένα μεγάλο ρεύμα ερευνών προσπάθησε να ορίσει αποφασιστικά κάποια διακριτά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας του επιχειρηματία, η ύπαρξη των οποίων να συνδέεται θετικά με την ανεύρεση επιχειρηματικών ευκαιριών. Τα χαρακτηριστικά αυτά περιγράφονται αναλυτικά στην ακόλουθη ενότητα. Εντούτοις, πιο πρόσφατες μελέτες αναπτύσσουν κριτικές της προσέγγισης αυτής, αμφισβητώντας την ύπαρξη σταθερών χαρακτηριστικών που να διακρίνουν τον επιχειρηματία από τον μη- επιχειρηματία. Τα τελευταία χρόνια, πολλοί επιστήμονες άρχισαν να στρέφουν την προσοχή τους σε παράγοντες πέρα από τα προσωπικά χαρακτηριστικά, προς αναζήτηση πιο σταθερών εξηγήσεων για το εν λόγω ερώτημα.

Μια δεύτερη προσέγγιση είναι η «προσέγγιση μεγιστοποίησης της χρησιμότητας» (utility maximization approach). Από τότε που ο J.S.Mill (1848) αναγνώρισε ότι η ανοχή στον κίνδυνο / ρίσκο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για την επιχειρηματική διαδικασία, πολυάριθμοι επιστήμονες σε διάφορα πεδία αναγνώρισαν ότι οι επιχειρηματίες τείνουν να αποδέχονται υψηλό ρίσκο για τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, καθώς διαθέτουν / επενδύουν σε αυτές ένα μεγάλο μέρος του χρόνου και του κεφαλαίου τους. Χρησιμοποιώντας τη θεωρία της χρησιμότητας, οι Kihlstrom και Laffont (1979) απέδειξαν ότι άνθρωποι με υψηλή αποστροφή στο ρίσκο παραμένουν απλοί εργαζόμενοι, ενώ άνθρωποι με χαμηλή αποστροφή στο ρίσκο γίνονται επιχειρηματίες.

Μια τρίτη προσέγγιση για την απάντηση του αρχικού ερωτήματος είναι η «προσέγγιση επιλογής καριέρας» (career choice approach). Κάποιοι ερευνητές (Eisenhauser, Douglas and Shepherd) υποστηρίζουν ότι η επιλογή ενασχόλησης με την επιχειρηματικότητα θα πρέπει να αντιμετωπίζεται σαν μια ‘επαγγελματική επιλογή’, σαν ‘επιλογή καριέρας’. Αυτή η προσέγγιση δεν προσθέτει κάτι ιδιαίτερα καινούριο στο ερώτημα, αλλά εξυπηρετεί μόνο στο να μεταθέσει τις αμφιβολίες σχετικά με το πρόβλημα επιχειρηματικής επιλογής στο γενικότερο πρόβλημα επιλογής επαγγέλματος. Διαφορετικές επαγγελματικές επιλογές συνήθως εμπεριέχουν διαφορετικά επίπεδα κινδύνου και πιθανής ανταμοιβής, ακριβώς όπως και διαφορετικές επιχειρηματικές επιλογές εμπεριέχουν διαφορετικά επίπεδα κινδύνου - ανταμοιβών. Επομένως, η επαγγελματική επιλογή γίνεται ακριβώς τόσο πολύπλοκη όσο η επιχειρηματική.

Μια τέταρτη προσέγγιση βασίζεται στο πλαίσια της «θεωρίας των προσδοκιών» (prospect theory), η οποία αναπτύχθηκε από τους Kahneman και Tversky (1979) και εξελίχθηκε σε ένα από τα πιο δημοφιλή μοντέλα στην πρόσφατη έρευνα του μάνατζμεντ και των οικονομικών σχετικά με τη λήψη αποφάσεων υπό συνθήκες αβεβαιότητας. Σύμφωνα με το μοντέλο τους, αβέβαιες / ακαθόριστες επιλογές αποτιμούνται όχι σε σχέση με μία απόλυτη χρησιμότητα αλλά σε σχέση με υποκειμενικά σημεία αναφοράς. Πολλές προηγούμενες μελέτες αγνοούσαν την αρχή των σημείων αναφοράς συνολικά, επομένως δημιουργούσαν ερωτηματικά σχετικά με την εγκυρότητά τους.

Τέλος και πιο πρόσφατα, οι Shane και Venkataraman (2000) ισχυρίστηκαν ότι η επιχειρηματικότητα είναι μια δραστηριότητα η οποία απαιτεί την παρουσία και αλληλεπίδραση δύο φαινομένων: την παρουσία επικερδών ευκαιριών και την παρουσία επιχειρηματικών ανθρώπων. Μία μυωπική εστίαση είτε στο άτομο είτε στην ευκαιρία μόνο, χωρίς αναφορά σε οτιδήποτε άλλο, συνεπάγεται μία ελλιπή ανάλυση. Επιπλέον, προσέθεσαν ότι ο παραδοσιακός ορισμός του επιχειρηματία σαν ένα άτομο το οποίο δημιουργεί μία νέα επιχείρηση ή οργανισμό, παραλείπει μερικά στοιχεία τα οποία είναι κεντρικά στην έμφυτη ποικιλότητα της επιχειρηματικότητας, όπως διαφορές στην ποιότητα των επιχειρηματιών και των νέων επιχειρήσεων. Για παράδειγμα, ένας επιχειρηματίας ο οποίος δημιουργεί ένα συγκεκριμένο είδος επιχειρηματικής ευκαιρίας ίσως να μη μπορεί καν να συλλάβει τη σημασία άλλου είδους επιχειρηματικών ευκαιριών. Κάτι τέτοιο θα απαιτούσε ένα διαφορετικό σύνολο φιλοδοξιών, προθέσεων, χαρακτηριστικών προσωπικότητας, γνώσεων και ικανοτήτων. Αμελώντας αυτές τις διαφορές, σίγουρα δε θα μπορέσει κανείς να δώσει μια ολοκληρωμένη απάντηση στο καίριο ερώτημα. Επιπλέον, τα χαρακτηριστικά του επιχειρηματία και της επιχειρηματικής ευκαιρίας που επιδιώκει δεν παραμένουν σταθερά και αμετάβλητα, αλλά εξελίσσονται συνεχώς και προσδιορίζονται από δυναμικούς - εσωτερικούς και εξωτερικούς - παράγοντες."


Αξίζει να διαβάσετε όλο το σχετικό κείμενο: Ανεύρεση επιχειρηματικών ευκαιριών

Δεν υπάρχουν σχόλια:

Δημοσίευση σχολίου

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...